Middeleeuws Tudela, grensstad

Wandeling langs de geschiedenis en kunst van Tudela

Tudela was, gedurende de eerste zeven eeuwen van zijn bestaan, een grensstad. Sinds zijn ontstaan in 802 en gedurende de daaropvolgende moslimbezetting bevond Tudela zich op de grens tussen Al Andalus en de christelijke wereld, vertegenwoordigd door de koninkrijken van Pamplona en Aragon. Deze grens stond in de islamitische gemeenschap bekend als "morada de la guerra" ("huis van de oorlog"). De bekendste politieke persoonlijkheid uit deze periode was Muza ibn Muza, lid van de Banu Qasi, ook gekend als "de derde koning van Spanje" of "de koning van de Ebro".

In 1.119 werd Tudela ingelijfd in het christelijk koninkrijk van Navarra. Nu werd het een grensstad met de koninkrijken van Castilla en Aragon, beiden op de loer om grondgebied van Navarra af te snoepen. De persoon die deze periode symboliseerde was Sancho VII "El Fuerte" ("De Sterke"), laatste koning van Navarra voordat het koninkrijk onder franse bezetting viel.

Met de verovering van Navarra door de Katholieke Koning (el Rey Católico) in 1.512 verloor Tudela zijn politieke en militaire betekenis. Samen met de andere peninsulaire koninkrijken (uitgezonderd Portugal) nam het deel aan het politieke project, genaamd Spanje.

De moslim periode (802-1.119)
We stijgen tot aan het "Corazón de Jesús" (hart van Jezus) waar het kasteel van de stad gesitueerd was. Vanop deze hoogte hebben we een panoramisch zicht over het oude centrum van Tudela, met zijn katedraal; De "Mejana", een gebied verdeeld in kleine stukjes, bekend voor zijn groenten en de brug over de Ebro.
Wat verder duiken de "Bardenas Reales de Navarra" op, een woestijnachtig landschap.

We dalen af van de heuvel van Santa Barbara om het oude moslim gedeelte van de stad te bezichtigen. Op deze manier komen we aan de C/ Caldereros, de hoofdstraat van de eeuwen IX-X, die "la Puerta de (de poort van) Pamplona" verbond met "la Puerta de Calahorra".
De volgende straten passeren de revue:

• Calle Pelaires

• Calle San Miguel

• Calle San Pedro

• Calle Guerreros

• Calle Moros
  ("Calle" = straat)

De eerste expansie (10e eeuw) en de christelijke periode (1.119-1.512)
We bezoeken de romaanse Magdalena Kerk in "la Puerta de Pamplona" in C/ Caldereros. Het toont ons gothische afbeeldingen van Santa Ana la Vieja (de Oude) en San Blas en bevat eveneens een renaissancistisch retabel. We passeren langs de volgende straten:

• Portal
• Dombiz
• Plaza Vieja
• San Antón
• Pontarrón
• San Salvador
• Granados 
• Serralta
• San Nicolás

 Barok
In de Plaza Mercadal vinden we:
*De San Jorge Kerk en Castel Ruiz
In C/ Herrerias:
*Paleis van de Markies van Huarte met zijn brede trappen en de rococo dakversiering van de Markies van San Adrián
In the oude moslim straten:
*Kerk van de Gemeenschap van Maria
*Kerk van de Kapucijnen, op het einde van C/ Dominicas
De Plaza Nueva, ook "Plaza de los Fueros" genaamd, toont de heraldische schilden van de nobele families van de Ribera.